Category Archives: HOME

BOTOHET POEZIA E ANTON GOÇAJ ANGLISHT NE SHBA

BOTOHET POEZIA E ANTON GOÇAJ ANGLISHT NE SHBA

 product_thumbnail
Një vëllim poetik i Anton Gojçajt në gjuhën angleze
Para disa ditëve doli nga shtypi përmbledhja “Dëgjohet një violinë, në suferinë” e përkthyer në gjuhën angleze, në SHBA, nga Peter Tase. Libri mban titullin “A violin is heard flowing in a tornment”, është botuar nga LULU ENTERPRISES (LULU.COM) dhe ka 80 faqe.
Përkthyesi Peter Tase, pas një pune të zellshme disamuajshe, vendosi që këtë projekt t’ia dedikojë 100-vjetorit të pavarësisë së Shqipërisë. Vëllimi përfshin 65 poezi, përmbajtjen dhe një shënim të shkurtër bio-bibliografik për autorin.
Anton Gojçaj ka botuar deri tani disa libra në gjuhën shqipe, me poezi, prozë dhe kritikë letrare.
Ky është libri i tij i parë në një gjuhë të huaj. Deri tash, disa poezi dhe tregime të tij janë përkthyer në gjuhën malazeze. Peter Tase, përveç tjerëash, ka përkthyer në gjuhën angleze edhe disa libra të Ndue Ukajt.
Dy poezi te Gojçajt në antologji e poezisë shqipe në frëngjisht
Po ashtu për nder të 100 vjetorit të pavarësisë së shtetit shqiptar, në Belgjikë doli nga shtypi një antologji e poezisë shqipe, ku prezantohen 80 poetë bashkëkohorë nga të gjitha trevat shqiptare. Në mesin e tyre botohen gjithashtu edhe disa poezi të autorit shqiptar nga Mali i Zi, Anton Gojçaj. Librin e botoi “Le Taillis Pré”, kurse e përgatitën përkthyesi Vasil Çapeqi dhe Francis Chenot. Antologjia është në dy gjuhë, poezitë botohen paralelisht në origjinal dhe në përkthimin frëngjisht. Përveç në formën tradicionale (shtypur në letër), antologjia është hedhur edhe në faqen e internetit, të revistës elektronike “Sources”.

Për poezinë e Anton Gojçaj – nga Peter Tase

Subjekti trans-atlantik në poezinë moderne Shqipe

ANTON_~1
Shkruan: Peter TASE (me shkurtime)
Anton Gojçaj lindi në vitin 1966, në Podgoricë. Ka studiuar për letërsi dhe gjuhë shqipe në Universitetin e Prishtinës. Jeton në Tuz (Mali i Zi). Shkruan poezi, prozë, kritikë letrare, diçka më rrallë merret edhe me përkthime letrare nga gjuhët e sllavëve të jugut në shqip dhe anasjelltas. Punimet e  Gojçaj janë botuar në periodikun letrar në: Kosovë, Malin e Zi, Shqipëri, Zvicër, Maqedoni, Rumani, Greqi, Kroaci, Slloveni dhe në fund të 2012 pritet të botohet vëllimi i tij me poezi “Dëgjohet një violinë, në suferinë…” edhe në Shtetet e Bashkuara.  Vargjet të tij janë botuar në një përmbledhje të letërsisë së popujve pakicë në Malin e Zi me titullin “Nga çerdhja gjer në qiell” Podgoricë 2010, pastaj në panoramën e krijimtarisë letrare të shqiptarëve nga Mali i Zi, me titull: “Dritaren lëre hapur,” Zagreb 2010. Deri tani ka botuar këto vepra letrare: Poezi, Illyricum, 2001, Tuz; Qengj i harruar natën në mal, tregime, Shpresa, 2003, Prishtinë ; Tema e heroit nacional në letërsi, ese, AIKD, 2004, Prishtinë; Passio, roman, Buzuku, 2004, Prishtinë; Fakticiteti në letërsi, Proza letrare e Anton Harapit, studim, Buzuku, 2007, Prishtinë; Shija e librit, vështrime, recensione, AIKD,  2009, Prishtinë; Passio, ribotim, Enti Botues “Gjergj Fishta”,  2010, Lezhë; Ndërmjet kapakëve, tregime, Art Klub, 2010, Ulqin; Dëgjohet nje violinë, në suferinë , ribotim i vëllimit me poezi, EB “Gjergj Fishta” 2011, Lezhë; Biblioteka e Hirushes – Letërsia shqipe në Malin e Zi, recensione, Art Club, 2011, Ulqin. Në vargjet e Gojçaj vihet re qartë komunikimi midis kulturave ashtu siç mund ta vëmë re edhe në poezinë me titull “Ishulli i Ri,” ku shkrimtari ndodhet “në mes të oqeanit me një mijë kufij për një natë e krijoi njeriu i ri / duke braktisur shtëpinë e shoqërinë ngase s’e qiti më dashurinë / ky ishull që duket si tavolinë me një shishe birrë dhe një kuti cigare / ma kujton nëpër mjegull vdekjen e Mozartit / jetën tonë të dashur teatrin e çastit…/ Me një mjeshtëri për t’u patur zili, Gojçaj ndërthur fare bukur jetën e tij idilike në një kontekst më të gjerë, ku përfshihet oqeani që lag shumë brigje por edhe Mozarti që vjen nga një vend siç është Salzburgu i Austrisë, një shtet pa dalje në det.  Gojçaj shpalos një propensitet të papreçedent në formimin e lidhjeve midis kulturave të ndryshme. Në poezinë “I biri i Frankenshtajnit”, Gojçaj me një stil të pa-parashikueshëm përmbledh në vetëm katër vargje krijimin e botës nga Eva dhe Adami por edhe elementin Historik, shume dimensional, të Kalit të Trojës; vargjet rrjedhin si vijon: / bijat e Evës e lumturojnë botën si në kohët e para / derisa Adamit po i ndryshon fara… / një engjëll o demon më rraset pranë gojës / jam brënda a përballë kalit të trojës…/ Ndërsa në poezinë tjetër, “Regëtime,” Gojçaj përshkruan rrugëtimin e gjatë krahas sentimentalizmin njerëzor, poeti tërthorazi pse jo edhe me një gjuhë paksa të drejt përdrejtë, ka përfshirë edhe temën e integrimit të Shqipërisë në familjen Europiane: /nuk qajnë kambanat / veç pranvera vonohet / për bashkimin tonë / që nuk po realizohet…/ Pasi lexojmë këto vargje, shtrohet pyetja e thjeshtë, ç’farë kuptimi ka fjala bashkim në këtë strofë? Këtu zbardhet elementi i integrimit Europian të Shqipërisë, i cili shfaqet gjatë nën-kuptimit kontekstual.
Lexo me shume…

KOLEKSIONISTI I KËNGËVE POPULLORE SHQIPTARE

LAHUTARI SHQIPTARPerviz2

Peter Tase
Janar 9, 2013

LEK PERVIZI: KOLEKSIONISTI I KËNGËVE POPULLORE SHQIPTARE

Para disa ditësh munda të lexoj me një frymë vëllimin e përmbledhur me titull “Lahutari Shqiptar,” autor Lek Pervizi, me këngë popullore që u krijuan nga poetët anonim popullor gjatë kohës së diktaturës së egër komuniste në Shqipëri.
Kjo përmbledhje përfshin perjudhën që nga pushtimi Italian deri në vitin 1992, kohë e cila njihet si më e përgjakura në historinë e Shqipërisë së pavarur. Këto vargje janë shprehja e qartë e vuajtjeve dhe persekutimeve të përjetuara gjatë kohës së komunizmit.
Autori më i madh i eposit shqiptar mbetet gjithmonë poeti anonim, prandaj edhe Lek Pervizi ka mundur të mbledh këto poezi në copa letre, gjatë kohës kur ai ka qenë i internuar në fshatin Pluk të Lushnjes me shumë bashkëkombas të tjerë. Këngët lirike të paraqitura në këtë vëllim janë mishërimi i vuajtjeve, torturave dhe i varfërisë që ishin përhapur në gjithë teritorin e vendit pasi regjimi komunist erdhi në pushtet. Stili i këtij poeti përmban në vetvete një trup e një mendje që përfaqësojnë një popull e një komb. Pjesë e pandashme e kësaj stilistike është edhe madhështia e krijimtarisë popullore e cila shoqërohet herë pas herë nga vargjet plot vuajtje të shkruara nga vetë autori.
Si njëri prej vuajtësve nga regjimi komunist, Lek Pervizi do të shkruante se: “shteti komunist planifikonte dhe servirte një folklor të zyrtarizuem e konformist që t’i shërbente regjimit, për të tregue se sa i lidhun ishte ky lloj pushteti me
popullin. Harronte se ky popull, ndonse i gjunjëzuem, i torturuem
dhe i gjymtuem, ruente thellë në shpirtin e tij të pamposhtun,
flakën e pashueme të qëndresës, që shpërthente përmes vargjeve të
rrembyeshme epike, lirike apo satirike të rapsodëve e lahutarve të
maleve ose përmes elegjive të grave vajtore, që thurëshin e
këndohëshin brenda mureve të ngurta të kullave
kala. Kështu ai i bani ballë stuhive shekullore dhe patjetër do të
mund të përballonte edhe ato të disa vjetëve të diktaturës, shumë
ma të furishme.” Forca e këtyre elegjive bënë të mundur që Lek Pervizi të mbledh energjitë dhe të përpiloj denjësisht këtë vëllim që flet shumë. Si biri i një gjenerali, autori Pervizi, jo vetëm në këtë libër por në gjithë krijimtarinë e tij, ka treguar vlera atdhedashure dhe patriotike; ai me sakrificë ka mbrojtur të vërtat historike të popullit Shqiptar.
Që në fillim të librit do të gjejmë një pathos heroik i cili përmbledhtazi shpalos konjuktural politike ku Shqipëria ka luajtur rolin e saj gjatë Luftës së Ftohtë, për pesë dekada me rradhë.
Kjo përmbledhje është një nga të vetmet materjale që janë pasuri e atyre shqiptarëve të ish-internuar që shprehin vuajtjet dhe disidencën ndaj regjimit me këto vargje.
“Mjer Shqipnia mjer Shqiptarët,
http://www.lulu.com/shop/lek-pervizi/lahutari-shqiptar-poezi/paperback/product-14410516.html

BOLETIN DE PRENSA

POSTURA OFICIAL DEL GOBIERNO PARAGUAYO SOBRE LA SITUACIÓN ACTUAL EN VENEZUELA

En sus relaciones internacionales Paraguay mantiene el principio de la no intervención

En sus relaciones internacionales el Paraguay mantiene el “principio de la no intervención” afirmó el Ministro de Relaciones Exteriores, Embajador José Félix Fernández Estigarribia, al dar estado público a la posición de nuestro país sobre la situación política que se ha dado esta semana en la República Bolivariana de Venezuela, respecto a la “toma de posesión” del Presidente Hugo Chávez sin la presencia del convaleciente Mandatario reelecto para un cuarto período presidencial.

La citada postura fue expresada esta mañana en el marco de una conferencia de prensa ofrecida por el Presidente de la República, Dr. Luis Federico Franco Gómez, en la ciudad de San Estanislao, Departamento de San Pedro, quien estuvo acompañado además del Canciller Nacional, por el Ministro de Obras Públicas y Comunicaciones, Salin Buzarquis.

Sobre este tema el Jefe de Estado bajó la línea oficial del Gobierno Paraguayo. “Nosotros siempre preconizamos el respecto irrestricto a la Constitución y las Leyes, y también siempre hemos sido muy claros en cuanto a la autodeterminación de los pueblos, a la no injerencia de los países en los asuntos internos. En la misma medida que nosotros exigimos eso para nuestro país, nosotros vamos a respetar con respecto al tema de Venezuela”, expresó en respuesta a preguntas formuladas por medios de comunicación nacionales e internacionales.

Le correspondió al Ministro de Relaciones Exteriores explayarse más sobre el acontecimiento.

“El Gobierno del Paraguay sigue con atención la curiosa interpretación del Gobierno de Venezuela sobre su Constitución; solamente la miramos”, expresó el Embajador Fernández Estigarribia.

No obstante, aprovechó la predisposición de la prensa para trasmitir un mensaje al exterior. “Deseamos que el pueblo de Venezuela y el Gobierno de Venezuela encuentren en el diálogo democrático la solución a la crisis que están viviendo”, señaló.

En este contexto, reiteró una vez más, que la conducta del Gobierno de la República del Paraguay “es adecuada al derecho internacional y a la tradición paraguaya en sus relaciones internacionales”.

En la parte final de su intervención, Fernández Estigarribia dijo tener la obligación de referirse a dos temas sobre las declaraciones del Señor Diosdado Cabello (Presidente de la Asamblea Nacional de Venezuela).

“En relación a lo que señaló sobre el Congreso de la Nación paraguaya, quiero mencionar que el Congreso de la Nación paraguaya es un Congreso de hombres y mujeres libres, a diferencia de la mayoría del Congreso venezolano que no lo son.”.

“En cuanto a sus manifestaciones sobre el Presidente de la República, solo debemos mencionar que el Presidente de la República (Federico Franco) es un Presidente surgido de comicios libres, y que tiene entre otras virtudes la de saber asumir su responsabilidad cuando la historia lo llama a hacerlo”, subrayó.

Cabe señalar que en la conferencia de prensa estuvieron presentes también la Presidenta de la Comisión Permanente del Congreso, Diputada Perla de Vázquez; el Intendente Municipal de San Estanislao, José Safuán; el Director General Paraguayo de Itaipú Binacional, Franklin Boccia, y el Presidente de la ESSAP, Andrés Rivarola, además de otras autoridades que acompañaron al Jefe de Estado.

Asunción, 11 de enero de 2013

POSTURA OFICIAL DEL GOBIERNO PARAGUAYO SOBRE LA SITUACIÓN ACTUAL EN VENEZUELA

Ministerio de Relaciones Exteriores

Gjeneral Prenk Pervizi dhe miqësia me Princin Umberto të Italisë

Gjeneral Prenk Pervizi dhe miqësia me Princin Umberto të

Italisë

Peter Tase

Peter Tase

Gjatë viteve 1930-1933, Prenk Pervizi, i shoqëruar nga familia e tij,  vazhdonte studimet në shkollën e luftës në Torino duke mbajtur gradën nën-kolonel.  Pasi kreu studimet në Torino, qendroj edhe për dy vjet të tjera në Firence, i caktuar si inspektor i studentëve shqiptar në Itali.

Shkolla e luftës në Torino frekuentohej nga oficerë me gradën kapiten që vinin nga akademi të ndryshme ushtarake nga e gjithë Europa.  Prenk Pervizi akademinë ushtarake e përfundoj me rezultate të larta në Austri, në një kohë kur Europa ishte e përfshirë në Luftën e Parë Botërore (1914-1918).

Prenk-PreviziPerjudha e studimeve në Torino ishte e mbushur me plotë kujtime për Major Prenk Pervizin përfshi këtu edhe miqësinë e ngushtë me Princin trashëgimtar Umberton, me të cilin shoqërohej dhe shpesh herë Umberto e thërriste dajë, duke patur parasysh se Malazezët (tek të cilët ishte nip) dhe shqiptarët i përkisnin të njëjtës origjinë Ilire.  Siç dihet nëna e Umbertit, Helena, ishte e bija e Krajl Nikollës, Mbretit të Malit të Zi.  Umberto ishte gjithmonë në shoqërinë e Prenkës gjatë orëve të lira si edhe nëpër festa të ndryshme.  Duhet theksuar se kuadrot ushtarak në Torino, vinin nga familjet fisnike të Italisë kryesisht nga dinastia Savoja, që sundonte mbi krahinën veriore të Piemontit, në kufi më Francën, dhe në këtë shkollë prania e tyre ishte e madhe. Madje edhe mbreti i Italisë, Viktor Emanueli III kishte dalë nga portat e kësaj shkolle. Krahas elitës italiane në Torino kanë studjuar edhe grupe oficerësh nga e gjithë bota përfshi këtu princa Japonez, Tailandez por edhe anëtarë të familjeve të njohura në Austri, Poloni, Francë e Gjermani.

Pavarësisht nga paraqitja e tij me një fizik të shkurtër, Viktor Emanueli kishte një kulturë të gjerë por faktikisht nuk gëzonte autoritet mbretëror dhe sundimtari de facto i Italisë ishte Benito Musolini.  Sido qoftë marrëniet e Prenk Pervizit me Mbretin Viktor ishin thjesht formale por megjithatë nga kultura e monarkut ai mësoj shumë.  Ndonëse nuk kanë patur rastin të bëjnë biseda politike, përsëri vihet në dukje admirimi i madh që mbreti kishte për Gjergj Kastriot Skënderbeun, të cilin e përmëndte herë pas here në akademinë e Torinos si “një strateg i madh shqiptar dhe princ i një populli të vogël trim.”

Bisedat mbi Shqipërinë kanë qënë krejt normale madje nuk përmëndej asnjë herë mundësia e ndërhyrjes ushtarake të Italisë përtej Adriatikut, jo vetëm nga Mbreti por edhe nga ushtarak të tjerë që kalonin ditët bashkë me Prenk Pervizin në Torino.

Prenk-Previzi

Marrëdhëniet morën një dimension të ri kur princi Umberto u martua dhe Prenka ishte ftuar familiarisht për të marrë pjesë në dasmën madhështore ku nusja e princit do të ishte princesha e Belgjikës.  Megjithëse Prenka largohet për në Firence, ai përsëri qendroj në kontakt me Umberton sa herë qe ai shkonte në Kolegjin e Don Boskos. Kthimi në Shqipëri i Prenk Pervizit, do të vështirësonte më tej kontaktet e këtyre dy ushtarakëve të talentuar por kjo nuk do të zgjaste shumë sepse Major Pervizi do të caktohej si anëtar i komisionit vëzhgues ndërkombëtar në luftën e Italisë në Abisini, Etiopia e sotme, 1935-1936, e cila do teë vijonte  pastaj me manovrat e mëdha të Italisë në Gusht, 1936.  Në këtë perjudhë ai pati rastin të kuptoj planin e Musolinit për aneksimin e Shqipërisë, sepse në shtabin ushtarak Italian, në Abisini, kishte shokët e shkollës së luftës në Torino me të cilët shkëmbente mendime fare hapur.  Prenk Pervizi kishte patur mundësinë të fliste nga afër me gjeneralët e shquar Italian si Badolio, Graciani dhe De Bono, të cilët i kishin lënë për të kuptuar se mbas Bririt të Afrikës e kishte radhën Shqipëria, e cila do të bëhej pjesë e planit të Duçes për të ringjallur Perandorinë Romake. Me anëtarët e komisionin të vëzhguesve të huaj ishte takuar edhe Musolini, i cili duke i dhënë dorën Prenkës, i tha se “Shqiptarët janë një popull i vogël” dhe Prenka i ishte përgjigjur duke i thënë se “edhe napoloni i arit është i vogël por vleftën e ka të madhe,” batuta të cilat u mbyllën me të qeshura.  Një skenë e ngjashme do të përsëritej edhe në Manovrat e medha në Gusht 1939, ku mori pjesë edhe vetë mbreti Viktor Emanuel, i cili përshëndeti delegacionet e huaja duke filluar si gjthmonë me delegacionin nga “Albania.” Kur u takua me Prenkën, Viktor Emanueli u kënaq që po takoheshin përsëri dhe theksoj se “Shqipëria i ka dhënë Historisë një Strateg të madh, Skënderbeun.”  Pas tij Musolini, përsëri deklaroj se “Shqipëria është një shtet i vogël dhe do ta bëjmë të madh.”  Prenka, flak për flak ja ktheu: “ne na mjafton ashtu siç është” dhe Duçja i befasuar nuk kishte ç’farë të thoshte dhe e mbylli fjalimin e tij duke falenderuar pjesëmarrësit.

Prenk-Previzi

Fatmirësisht, Gjen. Pervizi, njëri ndër të vetmit kuadro të ushtrisë shqiptare, ishte në dijeni të planeve të Musolinit disa vite para se të zbarkonte ushtria Italiane në brigjet e Durrësit.

Megjithëse i raporton në kohë mbretit Zog I, mbi ofensivën e mundshme Italiane, Gjen. Pervizi caktohet komandant i qarkut të Korçës, në vend që të ishte në krye të mobilizimit të ushtrisë shqiptare për të qenë  arritur në gatishmërinë e duhur ndaj ofensivës së mundshme Italiane e cila pritej nga momenti në moment.  Për arsye të pashpjegueshme Gjen. Pervizi nuk gjeti mbështetjen e mbretit Zog, për të filluar përgatitjet dhe trajnimin e forcave tokësore dhe çuditërisht u dërgua si komandant larg Tiranës zyrtare. Mbreti Viktor Emanuel vizitoi Shqipërinë në Verën e vitit 1942. Me atë rast qeveria Shqiptare, shtroj një pritje të madhe me të ftuar special. Gjen. Pervizi nuk ishte ftuar zyrtarisht nga autoritetet Shqiptare; ai konsiderohej një besnik i madh i Ahmet Zogut por edhe kundërshtar i betuar i ndërhyrjes Italiane, gjë që e kishte treguar në frontin e luftës Italo – Greke, ku me urdhër të tij trupat Shqiptare e braktisën frontin; si rrjedhoj Italianët pësuan disfatën e radhës dhe ja ngarkuan përgjegjësinë shqiptarëve “dezertorë”.  Trupat shqiptare u tërhoqën nga fronti dhe gjen. Pervizi bashkë me shtabin e tij u izolua në malet e Pukës; kjo ishte dhe arsyeja pse qeveria Kuislinge Shqiptare në pushtet nuk e kishin ftuar atë në darkën zyrtare me mbretin e Italisë.  Përpara kësaj situate, Italianët duke dashur të ishin korrekt në atë pritje vërejnë se emri i Prenk Pervizit mungonte dhe me një herë i nisin atij një ftesë të veçantë me skicën e vendit në rreshtin e tavolinave, ku ai do të ulej m’u përballë mbretit Viktor.  Kur Gjen. Pervizi hyn në sallë, pala shqiptare u shtang madje kishte zëra që dyshonin se ai kishte ardhur me kokën e tij, dhe po këta njerëz u habitën kur Gjen. Pervizi bisedonte shumë miqësisht me mbretin Viktor Emanuel III i cili tregoj se dinte të ruante miqësitë e hershme.  Ky takim do të ishte edhe kontakti i fundit i gjen. Pervizit me autoritetet italiane.  Gjatë gjithë karierës së tij ushtarake, gjen. Preng Pervizi, ka treguar një devotshmëri dhe profesionalizëm të standarteve perëndimore, vlera të cilat fatkeqësisht edhe sot nuk vështirë të gjenden në kuadrot e ushtrisë shqiptare.  Fatkeqësisht ai vazhdon të mbetet gjenerali i harruar i Shqipërisë – ashtu si shumë te tjerë – me gjithë kontributin që ai ka dhënë për rimëkëmbjen e shtetit shqiptar dhe besnikërinë e admirueshme që ai kishtë për mbretin Zog I deri në ditët e fundit të monarkisë./

GazetaDitore.com

Lexo gjithashtu:

ZEMRA SHQIPTARE

http://www.zemrashqiptare.net/news/id-30542/Peter_Tase:_Pervizi_dhe_miq%C3%ABsia_me_Princin_Umberto.html

http://www.zemrashqiptare.net/news/id_18745/Jeton-Kelmendi:-Gjuha-Shqipe-me-katër-gjuhë-tjera-botërore-në-fjalorin-e-Peter-Tase.html

http://www.zemrashqiptare.net/news/id_18085/Peter-Tase:-Arsimi-dhe-kultura-në-Myzeqe.html

Peter-Tase

THE ALCHEMIST BY PAULO COELHO

 April 27, 2012

 

“The Alchemist”

Book review by: Ndue Ukaj

Part I

TheAlchemistTranslated from Albanian: Peter Tase

Introduction

Paulo Coelho, is a distinguished Brazilian author with universal dimensions, his novels have awakened a great interest in the international community of writers, while attracting the endless number of readers across the Earth’s meridians. Today, Coelho is self established as a universal literary phenomenon. His literature is dynamically and vividly written; it rises from the human experiences and penetrates through every individual, each one’s existence, while fulfilling the numerous absences.  His style introduces many realities shaped under the literary system which places on the weight scale the good and the ugly. Coelho writes a genre of literature dedicated to the person, his demands, his loses and pains as well as his care for his identity.  Therefore it converses with the person, with the language of immortality that vitalizes the language which runs through the alchemy of a writing style with universal messages, which Coelho constantly has gathered them from biblical contexts.

Indeed, he has a biblical style consequently he has absorbed with a high level of mastery this magnum opus inside his literature, not only in the topic level but also in his vibrant discourse. As a writer, Paulo Coelho is presented before the meadow of literature, as an author with an unusual creative potential, he is a writer that owns the art of confession in a masterful fashion which creates attractive and admired stories.

What are the distinctive features of Paulo Coelho’s literature?  

In addition to his style which selects various intriguing narrative subjects, Coelho has a flamboyant imagination and a magic technique how to tell a story, he transmits messages, with vibrant texts, which are well known to be endless sources of relevance in philosophy, psychology and theology.  As Friedrich Hegel would say, these are texts that emerge from the soul and their destination is the human character. Paulo Coelho with his novel “The Alchemist,” has not only reached a world record; he appears as a specific model of narration before the World of literature, a new tradition which leaves ample space for multiple analysis and literary interpretations.

The lyrics and prose of “The Alchemist,” are built with simple style, its content has a thin implicit layer of philosophy, which speaks through symbols, textual recollections and inter-textual levels of meaning.  The author has knitted the text through the linear unfolding, which is very similar to the genre of magic realism. Truthfully, his style is a brilliant mirror image of a gigantic literature, constructed inside a huge literary grid, where the universal literature and cultural codes coexist while being continuously revitalized. These codes are reconstructed and have reappeared thanks to the skillful perceptions of Coelho.  He is a famous master of narrative, he would enliven every character, while cheerfully shaping various plot sequences, and transform the past as part of the contemporary through the cultural, religious and symbolical memories. Indeed, “The Alchemist” is navigating through all these semantic layers which represent philosophical, religious and ethical messages.

The works of Coelho, generally – with an exception on “The Alchemist” – are emerging as a representation where literature finds strong connection with dialogue and has discovered the mirror of self-identification with the art of literature, therefore the individual is faced with eternal challenges that engulf him every instant as well as on every corner of the space. Thanks to the masterful literary discourse; the uncompromised writer, always is in search of a magic depth, where only the supernatural alchemists can penetrate in order to earn the goods reserved for them and to display those as a shining meteor before his audience: the reader.  In respect to the definition that literature is considered a dialogue between  the author and the reader, Coelho has accomplished this task with an energized dialogue and concludes by saying that: “The work is considered outstanding only when its purpose is accomplished.”

Allegorical Novel  

“The Alchemist” is an Allegorical Novel. The author as an expert takes the reader into dramatic situations, with many adventures so he can return at the point of departure right where the story ends. The end reveals vigorously the purpose of the text. Everything is developed inside a masterful narration, where the rhythm of assertion, proceeds gradually with the structure and selection of the story. The allegory is an overwhelming implicit feature in the novel, covered by a symbolic language which is present throughout the text.  This lurch of narration is attained with dynamic literary sequences that keep the reader breathless up to the epilogue of the story, when the author selected the most paradox fable and surprisingly takes the reader at the point of departure. However, according to Umberto Eco, the author, as a great master of story telling, understands that the literary text is an open structure; this is why he creates images and sometimes multiple images that allow the possibility for an infinite understanding.  Coelho does not conclude this novel with an epilogue; in reality, at this stage the literary nuances are just starting, present with hermeneutical interpretations, are searching the significance of symbolic and allegorical elements which the author controls amazingly. In the mean time textual and semi logic analysis, represent the organizational symbols and the structure of a text which is built inside a literary communication system that considers literature as a dialogue, as a culture and vice versa. Literature and Culture are two worlds that influence each other.

Inter-textual course of the prose  

According to Roland Barthes, a French philosopher, in the philosophy of literature, the inter text is focused on that every text is an inter text, or said simply, the literature is a dialogue, where every text and author is dependable on other texts, whether it has the writer’s consent or not; Coelho is aware of this element and this is the reason why his characters emerge as explicit and implicit at times.  The novel is starting with an explicit reference, which entangles the biblical discourse and the Bible itself in its content, as part of the configuration of his literary fiction; meanwhile in continuation of his narrative, he absorbs his literary experience, the elements of inter-textual philosophy and presents his discourse in a more sophisticated way, just like in his description of biblical shepherds. Definitely, this novel has an organizational structure, similar to a virtual circle, around which is gyrating the character named Santiago and the reader of this prose.

The author begins to develop the character from one standpoint and that is the dream, which is experienced by everyone; and that as a literary reference plays a specific role on the novel, which intertwines the empirical textual elements with the inter text philosophy of his literature. The dream motivates the continuation of the story, but in the end, the character is awakened from the illusion caused by it and returns into reality.

Seen under the lenses of inter-textual philosophy the dream resembles with the familiar biblical messages. On the dream it is said to Joseph to get married with Mary because there will be born the savior of the World. Meanwhile in the dream he is told to disappear from Herod, who is willing to kill the child, the savior of Humanity. These elements are literary significant for the author, from which he constructs his ideas and purposes for this story.  From here, the dream and reality are shown as overwhelming characteristics which play a typical role in the novel.  In the interim, on the aspect of literary significance, these two characteristics are points of view in order to understand the literary intention of the author, a purpose which corresponds deeply with the great biblical and symbolical codes, which Coelho utilizes skillfully not only in this novel but also in his other writings.

In the middle of the dream’s symbolism and reality, are rising many fantastic pages, where the author is taking for a walk in the desert his hero named Santiago, introduces him with the challenges of love, war and a myriad of experiences; in the end, after a long voyage full of obstacles, returns his hero where he was before, to his identity. The substance of the novel is the return and the discovery of identity. This is why, in order to be happy, the main character doesn’t need to go through that voyage, indeed the opposite is true, Santiago didn’t realize that he had everything in his hometown, where he had a decent life of a shepherd nearby the church of his place of birth in Spain.

What encouraged the main character to undertake this voyage was the interest for knowledge and desire to search the predestined treasury, the need to fulfill the personal history, the search for happiness and the desire to follow the dream. “I am an adventurer in search of my treasures – His thought emerged before getting lost in a silent sleep” – This follower of “The Alchemist” is essentially the principal core of the story.  In truth, this reference is shown as the paradigm of this novel’s main hero, the young boy named, Santiago, from Andalusia, Spain, when his life as a shepherd was erupted by a dream and undertakes a voyage to unknown places, towards the Pyramids of Egypt, where hidden treasures were for him in this location. This journey, is a magical expedition, amidst many wonders, through which, the author vitalizes an event constructed with many experiences towards life, love and war.

In this voyage, the character named Santiago is encountering different people, is faced with local wars, had to cross the dessert and is challenged by a fiery love deep inside his soul. With many obstacles, he finally arrives at the pre-arranged place and right there the story takes us back to the beginning of the novel, because he finds out that in order to find the treasure it is unnecessary to walk long distances, instead the treasure is to be found right where he departed from, in his hometown. Therefore the hero of the novel finds the treasure nearby the church of Andalusia in his home country of Spain, a place where he became a shepherd before experiencing the dream which took him strain into a long expedition. This epilogue is the paradox of the novel and at the same time is the essence of the aesthetic and semantic dimension of this interesting plot, which has been considered as one of the most read novels of the last century. Coelho’s prose overall, and “The Alchemist” in particular, is magically written, inside which, appear many levels of literary discourse. The author creates a deep philosophical text, where the literary ideas are arranged inside a series of symbols and thematic codes that are vitalized by human memory. The semantic dimension and ambiguous levels of story telling, with empirical functional distractions, are typical characteristics of Coelho’s technique in many literary stages. “The Alchemist” according to its theme of narration is built upon the use of literary references.

In this aspect, the author’s text of reference is the Bible, from which is adopting a few text lines and symbolism, as discourses and thematic codes, that are spread in the narrative dialogue and create an ambivalent storyline, which expresses the author’s philosophy of return.  That arrival is considered by the author as the great come back to identity, to the eternal values that are the treasures of love.  In truth, the Bible and biblical fragments are utilized by the author towards completely fulfilling the artistic requirements of his novel. In this fable, biblical discourse remains as the major element in storytelling. And through this semantic axle, are articulated many wide and overarching views of the individual’s life, a life, which the author always knows how to furnish it, with a universal character.

This way of writing, is dramatic and emotional, because it touches complex phenomenon which are connected with great topics of human mentality, its existence, his relation with religion, identity and eschatology.  In the same vain it is connected to the loss and the search for the lost items.  The novel has a flexible plot, which is realized through the excellent literary processes and a system of articulating the modern prose in such a way that it emphasizes the concise dialogues and a vivid narrative, which contain fluidity and emotional expressions, such elements that make this prose to be read with passion.

The timely expansion of the narrative, and the figurative language are very significant, together with poetical coherence they are some other characteristics that exemplify this brilliant prose.  In these poetical – literary elements, the magic story telling is a predominant characteristic, which continues and becomes clear in harmony with the novel, which walks towards the purpose combined with search and discovery. This style of writing, engulfs in itself a penetrating power of narration, where is beating an energetic philosophy built with great literary skill, it departs with the presentation of the literary hero as the main theme that is constantly surrounded by the story telling throughout the content of “The Alchemist.”

Norman Schwarzkopf, la pérdida del General de la Guerra del Golfo (1991)

475px-NormanSchwarzkopfNorman Schwarzkopf, la pérdida del General de la Guerra del Golfo (1991)

Diciembre 28, 2012, Peter M. Tase

El 27 de Setiembre a las 2:22 pm (EST), falleció Norman Schwarzkopf Jr., el general que destruyo las fuerzas armadas iraquí en la Guerra del Golfo de 1991; el condecorado general de cuatro estrellas murió en su casa en Tampa, Florida, la causa de la muerte no fue conocida de inmediato, es probable por razones de la salud. Schwarzkopf, un corpulento veterano de la guerra de Vietnam conocido a sus tropas como “Stormin Norman,”tuvo bajo su mando más de 540.000 soldados estadounidenses y 200.000 soldados de las fuerzas aliadas en la guerra de seis semanas que él dirigió para liberar el territorio de Kuwait en 1991 y pudo derrotar el líder iraquí Saddam Hussein que tenía el cuarto ejército más grande del mundo. 

Algunos expertos elogiaron  el plan de Schwarzkopf para engañar y rebasar a las fuerzas de Hussein con un movimiento de barrido blindado como uno de los grandes logros de la historia militar.  Esta táctica terminó la guerra terrestre en sólo 100 horas.

Ex presidente de EE.UU. George H. W. Bush, quien construyó la coalición internacional contra Irak después de la invasión de Kuwait, dijo que él y su esposa “lloran la pérdida de un verdadero patriota americano y uno de los grandes líderes militares de su generación”, según un comunicado publicado por su portavoz. En un comunicado, la Casa Blanca calificó Schwarzkopf “un Americano original”, cuyo “tradición perdurará en una nación que es más seguro debido a su servicio patriótico”.

Schwarzkopf era una persona muy conocida en la televisión internacional durante la guerra, vestido con uniforme de camuflaje y una gorra. Llevó a cabo sesiones de informaciones rápidas en el desierto y pasó revista a sus tropas con paso decidido y una presencia física que impone autoridad y seriedad.

Fue poco conocido antes que las fuerzas iraquíes invadieron el vecino país de Kuwait, Schwarzkopf hizo mucho ruido con comentarios citados. En una conferencia de prensa, hizo un comentario sobre la reputación militar de Saddam: “En lo que Saddam Hussein es un gran estratega militar”, dijo, “no es ni un estratega, ni es educado en las artes operativas, ni conoce la táctica, ni es un general, ni es un soldado. Aparte de eso, él es un gran militar, eso quiero que lo sepan ustedes.”

Schwarzkopf regresó de la guerra como un héroe y se mencionó su nombre para posible cargo público. En cambio, él no aceptó y escribió una autobiografía – “No hace falta ser un héroe” – y sirvió como analista militar.

Schwarzkopf nació el 22 de agosto 1934, en Trenton, Nueva Jersey, hijo del coronel H. Norman Schwarzkopf, padre, el jefe de la Policía Estatal de New Jersey. En ese momento, Schwarzkopf padre lideraba la investigación del secuestro y asesinato del hijo menor del aviador Charles Lindbergh, uno de los crímenes más famosos del siglo XX.

Schwarzkopf joven se graduó de la Academia Militar de EE.UU. en West Point, Nueva York, en 1956. Obtuvo una maestría en ingeniería de sistemas de misiles de la Universidad de California del Sur y más tarde ofreció clases de ingeniería en West Point.

Gen. Schwarzkopf estuvo dos veces en combate frontal en Vietnam y Granada, en una trayectoria que incluye el comando de las unidades pequeñas asta divisiones con miles de soldados en las trincheras de la guerra.

Él llevó a sus hombres en tiroteos en dos períodos en Vietnam y ordenó a todas las fuerzas terrestres estadounidenses en la invasión de Granada en 1983.  Su pecho lleno de medallas incluye tres de estrellas de Plata y tres estrellas de Bronce al Valor y dos medallas de Corazón Púrpura por sus heridas de Vietnam.

En Vietnam, ganó la reputación de ser un oficial que pusiera su vida en peligro para proteger a sus tropas. En una pelea particularmente mortal en la Península Batangan, Schwarzkopf llevó a sus hombres a través de un campo minado, porque el tenia marcado las minas con crema de afeitar.

En 1988, Schwarzkopf le fue dado el cargo del Comando Central de EE.UU. en Tampa, con responsabilidad para el Cuerno de África, Oriente Medio y Asia del Sur. En ese papel, el general preparó un plan para proteger los campos con petróleo del Golfo de una hipotética invasión de Irak. En cuestión de meses empezó a utilizarse.

Como un soldado del soldado en una época de tecnócratas militares con consciencia política,  Schwarzkopf a veces se metió en problemas por culpa de su boca. En una entrevista, él dijo que él había recomendado a Presidente Bush que las fuerzas aliadas destruyeran totalmente las fuerzas militares de Irak en vez de parar la guerra después de una victoria clara y recuperar el territorio de Kuwait.

Más tarde Schwarzkopf se disculpó después de que tanto Bush como el secretario de Defensa Dick Cheney dispararon de nuevo que no había contradicción entre los líderes militares de la decisión de Bush de dejar un poco intacto las fuerzas armadas de Saddam.

Después de la jubilación, Schwarzkopf dijo abiertamente lo que pensaba sobre cuestiones militares.  En 2003, cuando Estados Unidos estaba a punto de invadir Irak bajo la presidencia de George W. Bush, Schwarzkopf, dijo que no estaba seguro si había pruebas suficientes de que Irak tenía armas nucleares. 

Schwarzkopf y su esposa, Brenda, se casaron en 1968, y tienen dos hijas y un hijo.

El secretario de Defensa Leon Panetta de EEUU, en un comunicado de prensa elogió a Schwarzkopf como “uno de los grandes gigantes militares del siglo XX.”

El General Martin Dempsey, jefe del Estado Mayor Conjunto, dijo que ” Schwarzkopf simbolizaba el espíritu del guerrero”, y convocó a la victoria sobre las fuerzas de Hussein, como el sello distintivo de su carrera.

El Ex Jefe de Estado Mayor Conjunto y Ex Secretario del Estado, Gen. Colín Powell dijo que: “con la perdida de General H. Norman Sxchwarzkopf, los Estados Unidos perdieron un gran patriota y un gran soldado. Norman sirvió a su país con valor y distinción por más de 35 años. El punto culminante de su carrera fue la Guerra del Golfo Pérsico de 1991, la Operación Desert Storm. Stormin ‘Norman’lideró las fuerzas de la coalición a la victoria, expulsando al ejército iraquí de Kuwait y promoviendo la restauración del gobierno legítimo. Su liderazgo no sólo inspiró a sus tropas, pero también inspiró a la nación. Era un buen amigo mío, un amigo cercano. Lo voy a extrañar. Mi esposa, Alma, se une junto a mí para extender nuestras más sentidas condolencias a su esposa, Brenda, y a su familia.”

General Schwarzkopf ha recibido más de sesenta condecoraciones de las fuerzas armadas de EEUU y también seis condecoraciones de la República de Vietnam.

Science. Mayan culture, after the apocalypse

chichicastenango indian womanMayan culture, after the apocalypse

Mayan people of day preserve much of the richness of their heritage, while other cultures have forgotten their own legacies.

Sunday, December 23, 2012

By  Peter M. Tase

The zenith of Mayan culture was during the classical period (250-900 A.D.) until the post classic period that marked the decline of their influence,  lasting for three centuries before the arrival of the Spanish conquistadores in the region. The thousand year old culture of the Mayas achieved many accomplishments not only in crafting the most precise calendar of the time, but also in the areas of linguistics, ethnographic culture and culinary arts, the traces of which are found in to this day.

According to Guatemalan Anthropologist Alvaro Pop “ the Mayan Calendar is not only a way to keep track of hours and days, but a model studying the movement of stars and how that cycle influences human life.  While looking at the stars, Mayan communities developed the idea that “there is nothing that is not influenced by the stars, including ocean tides and child birth,” a concept that depicts the impressive astronomical knowledge that the Mayas have left behind.

For Costa Rican anthropologist Ana Cecilia Arias, “Since the early times before Christ,  the Mayas have achieved considerable cultural development which enabled them to conduct certain mathematical calculations that allowed them to determine the orbit of Venus,”

Astronomy guided the Mayans in a way that enabled them to understand the stars’ influence in botany and agriculture as a result they swiftly improved agricultural production and farming knowledge.   Additionally, the Mayans have made tremendous contributions to architecture, mathematics, graphic land surveys, textile art, cuisine; all these are still have been inherited through the centuries in the central American culture and society, from Mexico and Guatemala to El Salvador and Honduras.

Mayan communities have been using maize for three thousand years ago, which continues to be an important component of culinary culture in the region.  They were the first to cultivate cocoa and other exotic plants.  The use of exotic colors and designs of traditional dress in Guatemala are also an important aspect inherited from the Mayan life thousands of years ago. Among the dyes they used was cochineal: a dye made from insects that fed on cacti and then roasted and crushed into a vermillion powder. The same substance is used today as a natural food coloring. For Alvaro Pop, “the color used in traditional clothing fabrics is the expression of life more explosive and beautiful that nowhere to be found on the continent and the world.”

Ana Cecilia Arias notes that, “great architectural monuments of the region, such as colonial churches, archeological sites in Chichen Itza, Tikal, Copan and Tazumal, are imbued with the same knowledge of physics and engineering  and important destinations to archeological tourism.  Above all, there is a large population that, in addition to preserving their ancestors’ genetic heritage, they still keep alive much of the cultural tradition even though they are surrounded by societies that don’t appreciate their own past.”

Elecciones presidenciales en Ecuador, sin prensa libre y soberana

Elecciones presidenciales en Ecuador, sin prensa libre y soberana PDF Imprimir E-mail
 Por: Peter Tase Corresponsal de EJE 21 en Estados Unidos

petertase

La Republica del Ecuador se está preparando para las elecciones presidenciales el próximo 17 de Febrero, 2013; la legislación y reglas del juego establecidas en la ley electoral siguen siendo cuestionables y preocupantes  en particular sobre el contenido del artículo 21, que limita la libertad de prensa durante la campaña política que obstaculiza la capacidad de los partidos de la oposición para difundir propaganda electoral.

Aparte de estas medidas hay otras preguntas que surgen en relación a la legalidad de esta reforma que fue adoptada sin una mayoría en el poder legislativo y tampoco fue aprobada en el plazo permitido por la constitución.  Además, según los miembros del Consejo de Participación Ciudadana y Control Social (CPCCS) está cuestionada la independencia del Consejo Nacional Electoral (CNE), la máxima autoridad que monitorea las elecciones en Ecuador y asegura un estándar de elecciones libres y justas.  Estas reformas legislativas están enunciadas en la Constitución de Ecuador de 2008, impulsadas por el Presidente Rafael Correa y su movimiento Alianza País.   La ideología política del Presidente Correa constituye en el famoso proceso de “revolución ciudadana”.  El artículo 21 es una parte fundamental de esta ‘revolución’ que despliega una economía pública; promueve redistribución social, integración regional y la promoción del “socialismo del siglo XXI,” casi la misma ideología que se está aplicando en Venezuela y Bolivia.  En consecuencia de toda esta reforma legislativa, se promueven nuevas regulaciones sobre las relaciones entre Estado y Sociedad y en este caso se define muy bien la contribución de la prensa en campaña electoral. Reforma de la Ley Electoral: Artículo 21
En relación a las restricciones de la libertad de prensa, el veto parcial del Ejecutivo a esta ley, se muestra en el artículo 21, donde se descarta la promoción por medios públicos en forma “directa o indirecta, que pudiera tener un impacto a favor o en contra de cualquier candidato en particular”.  La Asamblea Nacional en Quito, nunca aprobó el artículo 21, esta reforma fue aprobada a través de un mecanismo que permite al presidente decretar la promulgación de la ley.  La base legal para aprobar la reforma – en este caso artículo 21 – sin una mayoría en la legislatura se encuentra en el artículo 138 de la Constitución, que permite al Presidente promulgar la ley, si la Asamblea no considera la objeción en 30 días. Sin embargo, los miembros de la Asamblea, fueron incapaces de llegar a un acuerdo para rechazar o aprobar estas enmiendas.  El resultado de este proceso fue no sólo la ilegalidad de la reforma, sino también su carácter antidemocrático, ya que los legisladores son elegidos y representantes del pueblo en el Congreso y la función principal es redactar leyes y votar en ellas, en este caso, el texto fue impuesto  por el Ejecutivo y aprobado por el jefe de estado mismo. Durante todo este proceso lo más llamativo fue la división dentro de Alianza País, el partido que está en el poder.  Tres miembros de la Asamblea reconocieron que el veto del Ejecutivo iba a limitar la libertad de prensa, y admitieron que tuvieron que soportar para poder ser considerados como candidatos para las próximas elecciones.  La aprobación de esta reforma no es claramente un consenso de los miembros de la asamblea.  La oposición votó en contra, y los miembros de Alianza País estaban sujetos de la influencia directa del  poder ejecutivo en Quito, ya que su voto podría determinar si van a ser candidatos en las elecciones del 2013. Este conflicto de interés aun debilita mucho más la legitimidad de estas reformas.  Igualmente las palabras utilizadas en el texto como la “promoción directa e indirecta” es una forma ambigua  que no puede especificar ejemplos prácticos que pueden ocurrir cada día.
Se puede notar claramente que el próximo mes, durante la campaña electoral en nivel país, van a surgir casos judiciales donde se revelarán artículos denunciados por candidatos que afectan la campaña política de ellos “indirectamente”. Aparte de presentar algunos casos en el poder judicial, tendremos también el riesgo de causar una autocensura donde tal vez los candidatos y periodistas no van a poder presentar en forma abierta sus ideas en la prensa escrita y en otro lado los periodistas no van a poder analizar y escribir claramente sobre estas elecciones generales que son históricas para Ecuador.   Infortunadamente la reforma del ‘articulo 21’ se está aplicando en un momento donde la visión de varios candidatos y las plataformas políticas de ellos se deben compartir abiertamente con el público y con los opositores.  Restringir la libertad de prensa durante la campaña electoral no es sólo una violación del derecho de la población a acceder a la información, sino también afecta a los periodistas que no van a poder comunicar y transmitir la información en forma libre e independiente.
Otro escándalo en el artículo 21 es el requisito que impide a los candidatos para difundir propaganda electoral en privado. Anuncios de la campaña política sólo se pueden concertar con las autoridades electorales.  En el mismo tiempo la oposición tendrá que operar a través de una serie de obstáculos burocráticos para difundir su propaganda.  Las entidades públicas han recibido la aprobación de la Comisión Nacional Electoral para publicar los logros del gobierno en las políticas de educación, la salud, seguridad y obras públicas, entre otros.  Además, la Convención Nacional de la Alianza País (AP) fue transmitido a través de tres canales de televisión de propiedad estatal, una comunicación con el publico que la oposición nunca tiene en Ecuador.  Es evidente que los recursos públicos se han utilizado para promover Correa y su partido, violando la ley y la injusta autorización de la actual administración.

Leer más…

”Një dritare e vogël e cila do të futë kaq shumë dritë…”

51V+nhMSbKL__BO2,204,203,200_PIsitb-sticker-arrow-click,TopRight,35,-76_AA300_SH20_OU01_”Një dritare e vogël e cila do të futë kaq shumë dritë…”
09/01/ 2011

Mendime për Studimin e Piro Tases: «Të Huajt për Shqipërinë dhe Shqiptarët»

Nga Avram Mitro Xhumara

Shoqeria “Tomorri Legjendar” e emigrantëve shqiptarë në Nju Xhersi të SHBA-së, ka kohë që ka nisur një sërë aktivitetesh kulturore atdhetare tepër modeste. Anëtarët e kësaj Shoqate janë emigrantë të hershëm e të rinj nga Berati, Skrapari, Përmeti, Myzeqeja, Labëria, Mallakastra, Elbasani, Dibra, Kukesi e nga gjithë trevat e tjera shqiptare të teritorit ballkanik: Kosovë, Mali i Zi, Maqedoni.Në ketë Shoqatë nuk kanë munguar as arbereshët e Italise as edhe arvanitasit të cilët, edhe pse kanë shekuj që janë larguar nga dheu i të parëve, ruajnë ende atë gjuhë të vjetër e mjaft të ëmbël të trashëguar si dhe krenarinë për historinë e të parëve të tyre.Fjalët e urta të të parëve, tregimet interesante si dhe humori popullor që mbartin ato nga koha e shkuar, dëgjohen me kureshtje dhe respekt nga të gjithë kur rrëfehen prej Arbëreshit Paskuale Kortona apo nga Arvanitasi Kosta Xavella.

Në larminë e aktiviteteve të kësaj Shoqate, krahas ngjarjeve madhore të historisë kombëtare si: Dita e Flamurit, Fitorja mbi Fashizmin, Lidhja e Prizrenit, Çlirimi i Kosovës, Dita e Dëshmorëve, Kongresi i Lushnjës, Lufta e Vlorës, Demokracia Shqiptare e të tjera, janë organizuar edhe veprimtari të lidhura me ngjarje e njerëz të shquar të kulturës, letrave e të jetës artistike.

Këto ditë shumë lexues të kësaj Shoqate kanë nëpë duar librin e ri “Të Huajt Për Shqipërinë Dhe Shqiptarët” të intelektualit beratas Piro(Marko) Tase, botuar në Amerikë nga “Outskirts Press” dhe që është publikuar On-Line nga siti gjigand “Amazon. Com”, dhe e shpërndarë nga “Barnes & Noble”, “Borders” dhe “Baker & Taylor”.

Por kush është autori i këtij Studimi, tashmë, të botuar në Amerike?

Për të marrë më shumë informacion, le të pyesim publicistin i njohur të temës historike, studjuesin Mihal Jano, njëkohësisht edhe aktivist i shquar i Shoqatës “Tomorri Legjendar”

Mihal Jano – Piro (Marko) Tase është lindur në Qershor të vitit 1947 dhe ka qënë banor i qytetit të Beratit deri në Shtator të vitit 2000, kur, së bashku me familjen, emigroi në Sh.B.A.

Në vitin 1969, u diplomua nga Fakulteti i Historisë dhe i Filologjisë pranë Universitetit të Tiranës si Mësues i Gjuhës dhe i Letërsisë Shqipe.

Në vitet e mvonëshme, pranë këtij Institucioni, përfundoi kurset pas-universitare për gjuhë angleze, italiane, spanjolle, si dhe për filozofi..

Detyrat dhe kërkesat e kohës, niveli kulturor dhe shkalla e njohjes, formimi i tij letrar dhe karakteri i fortë, i dhanë mundësinë për të shfletuar, fillimisht, arkivën e Bibliotekës Kombëtare të Tiranës, dhe më pas të futet nëpër fondet e bibliotekave më të njohura të Perëndimt dhe të disa Universiteteve me emër të Shteteve të Bashkuara, apo të krijojë mundësitë për t’u takuar dhe folur drejtëperdrejt me vizitorë të huaj, misionerë, turistë, shkrimtarë, studjues apo diplomatë të ardhur nga vende të ndryshme të botës e duke marrë, në këtë mënyrë, ngacmimin e parë në realizimin e një projekti të perkufizuar në këtë mënyrë nga shtypi shqiptar: “Të ndërtosh historinë e një kombi mbi bazën e shënimeve të udhëtarëve të huaj që kanë vizituar atë vend, nëpër rrjedhën e shekujve, është një gjë shumë interesante. Këtë mision ka ndërmarrë edhe autori i studimit të fundit mbi këtë fushë, Piro Tase, në edicionin «Të Huajt për Shqipërinë dhe Shqiptarët» (Gazeta “TEMA” 25 Dhjetor, 2010)

Fillimisht, disa artikujt të shkurtër të botuar në gazetën lokale gjatë kohës kur punonte si drejtues i Bibliotekës së Shtetit, Berat, dhe më pas, një studim në më shumë se 500 faqe, apo siç e ka cilësuar kritika: “Nga një Studim Lokal, në një Vepër Gjigande” dhe ku “Herodoti me Shokë Flasin Shqip”….( Gazeta “AGON”: Tiranë, më 9 Janar, 2008. Faqja:13)

Akltualisht banon në Qytetin e bukur të Milluokit (WI), buzë Liqenit Miçigan dhe kemi mësuar se krahas punës studimore, ka filluar një nismë shumë interesante: të bejë të njohur në botën anglishtfolëse letërsinë e diasporës shqiptare.

Piro Tase, si “Perfaqësues i Autorit” pranë një “Selfpublishing House” të Nju Jorkut, bashkë me djalin e tij, Peter, linguist dhe autor i të parit “Fjalor Simultan me Pesë Gjuhë” (ku krahas gjuhës Angleze, Italiane dhe asaj Spanjolle, janë përfshirë gjuha Shqipe dhe ajo Guaranishte,) kanë marrë përsipër të përkthejnë ne gjuhen Angleze dhe ato Latine, dhe pastaj edhe t’i botojne ato ‘on-line’ (Amazon.com., “Barnes & Noble”, “Borders” dhe “Baker & Taylor”.) shumë nga autoret e njohur te Diasporës Shqiptare në Evrope dhe Amerikë, si: Ndue Ukaj dhe Remzi Basha në Suedi; Skender Sherifi dhe Jeton Kelmendi në Francë; Lek Pervizi në Belgjikë, Faik Xh.Krasniqi në Kosovë. Pas botimit në “Amazone.com” të veprës voluminoze të Petraq Dhanës “Arsimi dhe Kultura në Myzeqe”, të poemës “Plagët që Rrjedhin Gjak” të Gjikë Hilë Macorrit, të Trilogjisë ne gjuhen Shqipe dhe Italiane të Daniel Gazullit si dhe të studimit në gjuhën greke mbi ekumenizmin të Dr. Myslim Hotovës, projekti i tyre i ardhshëm është që të bëjnë të njohur në botën anglishtfolëse edhe autorë të tjerë të njohur të letrave të shqipes, si: Bardhyl Ukcama, Dr. Namik Shehu në Nju Jork si dhe Mero Baze, në Tirane, autor i librit mjaft të mirëpritur nga lexuesit e diasporës shqiptare “Viti ’97 – Prapaskenat E Krizës Që Rrënuan Shtetin”.

Cila është përmbajtja e këtij studimi që ka tërhequr vëmendjen dhe po e rrit interesimin e lexuesve tanë emigrantë?

Mihal Jano – Janë rreth 500 faqe te mbushura plot me informacion, shumë prej të cilave i jepen për herë të parë në gjuhën shqipe lexuesit shqiptar. Ndjej kënaqësi kur shikoj që një libër i munguar i shtohet historiografisë shqiptare. Shumë vite më parë unë, disa nga keto dekumenta, i kam gjetur në mënyrë fragmentare dhe sado të pakta, më kanë shërbyer që së bashku me tim atë Llaqi Jano, të kryejmë mjaft hulumtime dhe shkrime në librin “Myzeqeja dhe Mistere Shqiptare” duke zbardhur mjaft enigma aq të domosdoshme dhe për të parë e njohur më drejt se deri tani historinë tonë të vjetër.

Në këtë studim, këto fakte historike janë paraqitur me dekumenta autentike dhe jo me hipoteza, me gojëdhana apo me shpjegime vulgare të cilat të konfuzojnë.

Aty gjejmë ato vende që na i përmend për herë të parë Homeri i Madh i lashtësisë greke apo Herodoti-Babai i Historisë, flitet për Deseratet përmes shkrimeve të Strabonit, për Parthët, Antitanasit, Taulantet, apo Albanët e Ptolemeut tepër të njohur në shumë nga tregimet e autorëve antike, jepen përshkrime nga luftërat mes maqedonasve dhe romakëve nëpërmjet veprës “Lufta Civile” të Cezarit, njihesh me fortifikimet e Justinianit, me Kryqezatat, luftërat midis Bizantinëve dhe normaneve, me Andronikun apo Kontakuzenin, me shkrimet e Ana Komnenës, me pushtimin Anzhuin, me historitë e princeve arbërore Matrenga, Muzaka, Arianiti apo Thopiasi duke vazhduar me kronikat turke mbi ekspeditat ndëshkuese në këto anë. Le të kujtojme këtu: “Seyhatnamenë” e famshme të Çelebiut, Kurzonin, Karl Patchin, Popp e me pas, Pukevilli- ambasadori frances pranë Ali Pashë Tepelenës, diplomati anglez Martin Liku, poeti Bajron, piktori pejzazhist i mrekullueshëm Euduart Lir, gjeografi dhe botanisti i madh italian Antonio Baldaci, etnografja dhe mbrojtësja e madhe e shqiptarëve Edith Durhan, Hjugsi, W.Schoeder, albanologu Robert Elsie, dhe akademiku anglez Filip Win, i cili u bë miku i ngushtë i Beratit dhe i beratasve, si dhe dhjetra e dhjetra të tjerë udhëtarë të huaj anglezë, irlandezë, gjermanë, austriakë, italianë, francezë, rumunë, turistë amerikanë që e pershkruajnë me emocione bukurinë e veçantë të natyrës së këtij rajoni dhe pasurinë shpirtërore të këtij populli. Figura të tilla të historisë së Shqipërisë si: Aleksandri i Madh, Pirrua i Epirit e deri tek Skënderbeu, jepen nën kendvështrimin e të huajve. Po ashtu, edhe kryengritësit popullorë, qofshin këta me emër si Zenel Gjoleka apo edhe anonimë, të quajtur “kleftë” apo kaçakë dhe komitë, i gjen kudo nëpër shënimet e udhëtarëve të huaj dhe, çuditërisht, të cilësuar si miqtë e tyre më të mirë dhe mes të cilëve ata kishin kaluar kohët më të bukura të rinisë..

Ali Pashë Tepelena ishte bërë objekt i këtyre vizitave. Ai është i pranishëm kudo bashkë me epokën që e ‘polli’. Figurat e historisë sonë shfaqen para lexuesit ashtu siç u skicuan nga këta vizitorë të huaj në shekuj. Ata do të vijnë fare pranë lexuesit shqiptar përmes këtij Edicionit të Ri.

«Të Huajt për Shqipërinë dhe Shqiptarët» është një mënyrë interesante dhe një lloj i veçantë i përshkrimit të fazave të historisë së një kombi. Ky studim, siç thotë albanologu i shquar kanadez, Dr.Robert Elsie, “…është nja nga ata lloj libra që unë pëlqej të lexoj më shumë…”

“Autori, jo pa qellim i ka “grumbulluar” këta konikanë, si për të bërë një “simpozium” për Historinë e Shqipërisë dhe të Shqiptarëve, në qytetin e lashtë, më shumë se 2400-vjeçar të Beratit.

Ata vijnë nga Roma…dhe përmes detit Adriatik, valët e egërsuara i hedhin në brigjet Alesios, Durrachiumit apo të Apollonise dhe Vlorës, në brigjet e Prevezës apo të Himarës.

Ata vijnë nga Kosova dhe Mali i Zi, nga Turqia, Maqedonia dhe Greqia… e duke ecur më këmbë apo me kalë, e duke pushuar “han më han”, ndalojnë në qytetin e “pa-arritshëm të Beratit” për të hedhur në telajo, peizazhet më të bukura e për të shkruar në letër shënimet e udhëtimeve të tyre. Autori, jo pa qëllim ka zgjedhur Beratin, këtë “…qytet të skalitur si kurorë mbi majën e një mali, të ngjashëm me fronin e një arqipeshkvi”, për të ekspozuar sa më mirë këtë Mozaik të mrekullueshëm të kësaj historie “të pafund” të shkruar nga “Të Huajt.”

(Gazeta “TEMA” 26 Dhjetor, 2010. Pjesa II)

Por çfarë të rejash e çfarë vlerash mbartin shkrimet e këtij libri?

Mihal Jano – Janë shkrime me mjaft vlerë, një pjesë e shohin dritën e përkthimit për herë të parë në shtypin tonë. Janë të gjitha shkrime nga autorë të huaj që nga shekulli IV para erës së re dhe deri sot. Ato vijne, ashtu, me radhe, në kohë e në hapësirë të caktuar të territorit tonë, që nga Homeri, Herodoti, Straboni e në radhorin e gjatë e pa mbarim të njerëzve të shquar të letrave në rrugetimin e shekujve, përfshihet edhe Diplomati shquar i kohës, Perez De Kuelar i cili vizitoi vëndin tonë me rastin e 2400 vjetorit të “lindjes” së Qytetit të Beratit. Janë deshmi interesante, të para e të shkruarë nga njerëz që kanë bërë histori dhe lënë gjurmë të thella në të histori.

Këto materiale, të përzgjedhura nga panteoni i kulturës europjane, do na shërbejnë për atë që duam të njohim dhe për të ndërtuar drejt historinë e vendit dhe popullit tonë. Ato janë të nxjerra nga ai kaos e nga ai pështjellim i madh i shkaktuar qëllimisht në historinë ballkanike si nga të huajt invadues, po ashtu edhe nga fqinjët grabitqarë. Këto shënime të ndihmojnë për të hedhur drite mbi shumë nga misteret mbi lashtësinë dhe mbi kontroverset lidhur me origjinën e popullit tonë, nja nga kombet më të lashtë në Ballkan dhe në gjithë Evropën jug-lindore.
Çfarë elementi të veçantë do të dallonit në këtë ekspoze të dokumentave dhe të shënimeve historike?

Mihal Jano – Studimi, mund të themi me plot gojë, është “një minierë informacioni”, janë qindra faqe të përkthyera nga gjuhë të ndryshme të botës: që nga Herodoti e Tit Livi, Gregoras Nicephorus, Chacocondylas, Leunclavius, Lavardin e deri tek Possenti, Cantacuzenus, Pachymeres, Villeharduind e së fundi Attaleiates (1038) me të parën referencë për Shqipërinë në dokumentat e Perandorisë Bizantine,( 1154), Muhammad al-Idrisi me ”Librin e Rogerit”(1154), George Acropolites me “Një Kryengritje Shqiptare”(1257); Simon Fitzsimons(1322) e deri tek autorë pa emër, anonimë, që datohen qysh nga viti 1000, për herë të parë të përkthyera në gjuhën angleze nga R.Elsie. Dhe pas tyre, në këtë edicion të dytë, edhe Piri Re’is (1521), Jean Carlier de Pinon (1579), Lorenzo Bernardo (1591) si dhe Teologu e Historiani suedez Johan Erich Thunmann (1746-1778) me traktatin e tij: “Mbi Historinë dhe Gjuhën e Shqiptarëve dhe të Vllehëve), Leipzig 1774. [Nga: Johann Thunmann, Über die Geschichte und Sprache der Albaner und der Wlachen (Leipzig 1774). Përkthyer në anglisht nga by Robert Elsie.] Ky është një nga studimet më të hershme të dijetarëve mbi Shqiptërinë, e cila ishte pak e njohur në Evropë në atë kohë. Një histori e shqiptarëve që është çuditërisht tepër e hollësishme për atë periudhë e përkthyer në gjuhën angleze nga Dr. Robert Elsie dhe që i jepet për herë të parë në këtë studim lexuesit shqiptar në gjuhën shqipe. Që në vitin 1774, autori i këtij traktati thotë: “Qëllimi im nuk ishte që të shkruaja një histori të gjatë dhe të plotë. Përpjekjet e mia kanë qënë vetëm për të hedhur dritë mbi prejardhjen e shqiptarëve ashtu sikurse shfaqet tek një numër i madh faktesh dhe dokumentash të renditura në mënyrë kronologjike të cilat çjerrin errësirën, zhdukin konfuzionin dhe hedhin poshtë ato spekullime të paskrupullta mbi këtë popull, duke u përpjekur që ta bëj të njohur këtë vënd përgjatë gjithë historisë së tij si një komb i cili është ndër banorët më të vjetër të Evropës dhe që kanë ditur të mbijetojnë, megjithë fluksin e grekëve, romakëve, gotëve, sllavëve, frengëve, italianëvet dhe turqve…”

Për herë të parë ‘flet shqip’ Wiliam Plomer me “Diamandin e Janinës”.

Albanologu, Dr.Robert Elsie, në këtë edicion të dytë, është më shumë se një “i ftuar nderi” me botimin e tij në gjuhën angleze, “Early Albania, a Reader of Historical Texts, 11th – 17th Centuries, Wiesbaden 2003”

Autori nuk ka bërë gjë tjetër vetem se i ka sistemuar dhe i ka vendosur në kohën e caktuar për të ndërtuar historinë e një kombi ashtu siç e kanë përjetuar këta udhëtarë në kronikat e tyre. Rrefimi i tij behet aq interesant sa që nuk të lë të largohesh për asnjë çast deri në përfundim të librit. I gjithe libri, siç thotë autori në parathënien e tij, ngjan me një “pazëll”, “…një përpjekje për të zbuluar një enigmë, pra, të arrish të ndërtosh historinë e një populli të lashtë nën këndvështrimin e të huajve që kanë vizituar këtë vend. Është një ‘pamje’ tepër e vështirë për t’u montuar. Është më shumë se sa bashkimi i copëzave të qeramikës të nxjerra nga nëntoka, për të ndërtuar një figurë dhe për të zbuluar një fakt. “Copëzat”, që do të shërbenin për të plotësuar këtë pazëll, dhe për të arritur, më në fund, një “figurë”, do të duhet t’i gjesh duke kërkuar arkivat në thellësi të shekujve, duke studiuar kronikat, shënimet, apo shkrimet e hedhura në letër, të kronikanëve dhe studiuesve apo udhëtarëve të huaj që kanë ardhur nga të gjitha anët e botës, e kanë shkelur këtë vend dhe kanë jetuar në këto treva, në të gjitha kohërat, e duke i bërë të flasin në gjuhën tënde. Ndaj dhe përfytyrimi final i këtij pazëlli, që mban diçiturën “Të huajt për Shqipërinë dhe Shqiptarët” mbetet përherë i paplotësuar dhe enigmatik në pritje për të gjetur jo vetëm ‘copëzat’ e humbura apo të fshehura nga vitet por edhe të atyre ‘copëzave’ që e ardhmja do të lindë.”

Përfundon këtë libër “pa fund” dhe zemra të mbushet me afsh, mendja të kthellohet dhe shpirti krenohet por edhe drithërohet për rrugëtimet e mundimshme të jetës iliro-arbërore shqiptare nëpër mjergulla kohrash e tymra luftrash të parreshtura.

«Të Huajt për Shqipërinë dhe Shqiptarët» me autor Piro Tase, është një kronikë e bukur, interesante dhe mjaft e dëshiruar për të plotësuar informacionin e paktë dhe fragmentar që ‘na ka munduar’ prej kohesh.

Duke cituar edhe opinionin e Profesorit të njohur të Universitetit të Cikagos, me origjinë shqiptare, Nikola Pano, në reçencen e tij kushtuar këtij libri:

“…Its selections have been carefully chosen and include a number of works that enjoy an honored place in Albanological studies… Thus I trust that this volume will contribute to the fostering of a better understanding of the Albanian heritage on the part of Albanians residing both at home and abroad….” na lind e drejta të themi se ky studim meriton një vend nderi në gjithë fondin e historisë së Shqiperisë. Këto shkrime brilante, ashtu siç i ka renditur kronologjikisht studjuesi ynë, zoti Tase, përbëjnë një gjerdan të artë që na bën të krenohemi më shumë se kushdo, në këtë fillim shekulli mjaft të vështirë, neve, emigrantët shqiptarë të shperndarë kudo nëpër botë, e duke bërë që të ndihemi krenarë për emrin Shqiptar.

Mendimi Juaj për Autorin dhe…ndërsa lexoni këtë libër, çfarë ndjeni?

Mihal Jano Unë nuk e njoh nga afër autorin, por nëpërmjet mjaft shkrimeve në organet e shtypit shqiptar dhe atyre në internet, kam vlerësimet më të mira për njohjen, formimin dhe kulturën e punimit të këtij intelektuali, tashmë me mjaft kontribute shoqërore i cili, krahas veshtirësive per t’u integruar në këtë botë të huaj që na rrethon, sa e panjohur aq edhe e ashpër, gjen mundësinë që të punojë me dashuri dhe përkushtim për vendin ku ka lerë dhe përpiqet për ta ndriçuar me pasterti e me dinjitet vendin dhe popullin e tij.

Unë, do te thoshja se libri i publicistit Piro Tase, që do të keni rastin ta lexoni, “Të Huajt për Shqipërinë dhe Shqiptarët”, përbën një vlerë monumentale. Për nga informacioni që sjell, është si një obelisk kushtuar historisë së trojeve tona. Në të dallohet qartë pasioni i studjuesit për të na sjellë dëshmitë më interesante për këdo që kërkon të njohë të kaluarën tonë, atë që nuk mund ta gjeje dot as në tekstet shkollore as edhe në ato universitare te historisë.

BUJAR SINANI (veprimtar i Shoqates, nga Dangellia) – Është kënaqësi kur të qëllon të lexosh libra të tillë që të mbushin me krenari dhe të hapin horizontin për të parë më mirë se kurrë ndonjëherë dhe që të ndihmojnë për të shpjeguar mjaft nga ato të panjohura apo enigma që vijnë nga thellësia e shekujve.

Unë jam nga vendi i Frashërllinjve, që aq shumë bënë për Shqiperinë. Kjo më bën krenar dhe më shtyn që të ecij në gjurmët e të parëve tanë. Le t’ua percjellim keto vlera brezave që vijnë, ashtu siç bën dhe autori i këtij studimi, me qëllim që edhe pse, në një të ardhme, të lindur dhe të rritur në dhe të huaj, të mos e harrojnë vendin e tyre, historinë, gjuhën dhe traditat e tyre. Le të bëjmë që femijet tanë të ndihen krenarë, kudo në botë për emrin shqiptar.. Ky libër do të mbetet si një Mesazh atdhedashurie edhe për brezat që do të vijnë.

Para disa kohesh lexuam shkrimet interesante, studimore, Tomorri, Dodona, Deseratet, të autorëve Llaqi dhe Mihal Jano, shkruar mjaft vite më parë. Sa drejt i parashtrojnë hipotezat dhe tezat e ndryshme, me argument, me llogjikë e me njohje dekumentare të saktë. Te tilla studime i kane munguar prej kohesh shqiptarit. Është për të ardhur keq që historiografia shqiptare ka qendruar kaq indiferente për kaq shumë vjet ndaj një dokumentacioni të tillë që hedh dritë mbi shume mistere të lena në errësirë nga “historianët” tanë.

NARD GALLANI (veprimtar i Shoqates, nga Lushnja) – E lexova me një frymë këtë libër. Ishte një suprizë për mua që vetëm nga një libër të mësoj gjithë ato gjera, fare të panjohura dhe shumë interesante. Unë jam rritur në Lushnje dhe në fshatrat e Myzeqesë, mes njerëzve mjaft të mirë, të urtë dhe të ndershëm, puntore e tolerantë sa asnje popull e krahinë tjetër e vendit tonë. Me vjen mirë kur mësoj se shumë nga të huajt që kanë kaluar nëpër Myzeqe shkruajnë faqe të tëra për myzeqarët dhe për historinë e tyre që nga lashtesia. Prinderit e mi ishin nga familjet e vjetra e te njohura: Gallani e Sallabanda, dyer fisnike qytetare te Beratit, të atij qyteti që ka mahnitur këdo që e ka parë e vizituar atë. Ishin banorë të lagjes Kala ku siç dihet, aty kishte 100 shtepi si dhe kisha të bukura monumentale, një rast unikal për nga vlerat që mbart, jo vetëm në Ballkan, por edhe në botë. Kam shkuar disa herë në kishën e Shën Gjergjit në Filadhelfia dhe mrekullohesh kur shikon mjaft emigrantë të hershëm të lindur në Amerikë në vitet 20-30 të shekullit që shkoi dhe krenohem kur mësoj se janë beratas, ruajnë me fanatizëm zakonet, kulturën, gjuhën e dashur shqipe dhe janë veprimtarë të mëdhenj të çështjes kombëtare dhe të autoqefalisë shqiptare, ruajne objekte dhe sende të ndryshme si kujtim të të parëve nga qyteti i tyre i dashur.

Per qytetin tim të Beratit, për njerëzit e mi atje, ndej mall dhe kam shume dashuri. Dhe ky mall me shuhet sadopak kur degjoj dhe lexoj per te sic po me ndodh tani me librin e Piro Tases. Ndaj dhe për t’i uruar, këtë fund viti, të gjithëve mbarësi, po citoj përsëri atë mesazh të bukur që ka dhënë për Beratin tonë në vitin 1990, Perez De Kuelar gjatë vizitës që bëri në qytetin tonë “… Pamë një gjë të pa-arritshme e të pa përseritshme. Aty mundëm të shohim një thesar të kulturës botërore ….Ishte një kënaqësi që visitova këtë pasuri të madhe të kulturës Shqiptare. Shpresoj që ky qytet i admirueshëm të konsiderohet dhe të respektohet si një pasuri kulturore njerëzore”

JORGJI DYLGJERI (veprimtar i Shoqates) – Ne e dimë tashmë se kujtesa historike nuk i kalon të pesë brezat, me tej ajo ngaterrohet deri sa humb filli fare. Të rinjtë sot pak e njohin historinë edhe pse mundësitë janë shumë më të mëdha se sa i kemi patur ne dikur. Të parët e mi, ashtu si mjaft familje të tjera kanë zbritur në Myzeqe nga malësia e Shpatit qysh para 200 vjetësh. Kemi këngë të bukura të atij largimi të detyruar nga shpata dhe zjarri në duart e forcave bashibozuke turke që drejtoheshin nga Myftiu i Elbasanit, siç e tregon dhe kronika e banorëve të fshatit Dragot të Sulovës. Këtë do të thoshja edhe për shënimet mjaft brilante të Prof. Antonio Baldacit mbi banorët e krahinës së Skraparit dhe zonës së Tomorrit të cilat aq bukur janë sjellë në këtë libër që ja shton më shumë vlerat. Gjithashtu, “Kujtimet e Gjon Muzakes…”, ku përmenden shume emra vendesh dhe njerëzish, mendoj se ia rrisin vlerat këtij studimi për nga saktësia e përkthimit dhe shqiptimit të emrave. Mund të përmendim ketu: Cervotai-Uje i zi sot Corovoda, Visagnisot-Vishanji, Gurriscitit-Guri i shqitur sot Guri i Prere, Fachiemiri-Faqemiri, Guerbsi-Gjerbesi, Orchova-Harkova e shumë të tjera.

E, me këtë rast, le t’ua tregojmë këto virtyte të mrekullueshme edhe të huajve në këtë botë të panjohur, ç’ka e motivon autorin në projektin e tij të ardhshëm për të dhënë variantin në gjuhën Angleze të ketij studimi.

Amarildo Loshe: Une jam mjek dhe kam vite qe jam larguar nga Shqiperia, punova per rreth 15 vjet ne Greqi, pashe dhe njoha vende e njerez te shumte qe vlersonin lart natyren, njerzit dhe traditat shqiptare, takova arvanitas qe krenoheshin me te kaluaren dhe origjinen e tyre, shqitare te Janines, Konices, Prevezes dhe teritoreve te tjera te Epirit qe i kishin rrenjet dhe lidhjet ketej nder dherat e Shqiperise nga Skrapari, Permeti, Tepelena, Berati, Himara. Ata njihnin mjaft tregime dhe legjenda te vjetra, krenoheshin me rrenjet e gjakut me emrat qe su shqiteshin nga kujtesa, flisnin per Tomorrin, per Melesinin, per Nemercken, per Cajupin, per Dhembelin apo Likursin per zakonet dhe traditat e bukura qe fatkeqsisht po ju zhdukeshin nga brezat e rinj, zejet e ndryshme qe kohet moderne po ja lene kujteses dhe muzeut. Lexova me interes kete liber dhe mu kujtuan vitet e para te punes per nje studim mbi mjeksine e tradites popullore. Sa do te me ndihmonte dikur ky information i gjere, pershtypjet e udhetarve dhe studjuesve. Me shume deshire rilexova shenimet interesante te biologut Italian Antonio Baldaci, ato dhe pse ato jane shkruar mbi 100 vjet me pare perbejne nje studim me vlersime te mrekulluesheme sociologjike. Banoret e zonave te Beratit, Skraparit dhe Permetit keto shkrime duhet ti njohin dhe te krenohen per vlersimet e larta qe ju bejne te huajt. Ne Greqi kishte nje vlersim me te madh nga shteti dhe shoqeria per ti evidentuar njerzit e huaj qe kishin lene gjurme dekumentare per trojet dhe popullin qe banonte ne ato ane, interesi per zhvillimin ekonomik, sidomos per turizmin e kishte bere te domosdoshme qe libra te tille dhe njerez me kontribute tu jepej vendi dhe nderi i caktuar si vendosjen e emrave te ketyre njerzve neper institucione, eksozita te shumta, perkujtimore, emetine postare apo gude turistike. Keshtu bejne edhe popuj te tjere. Po tek ne a veprohet keshtu, duhet pa tjeter te zeme kohen e humbur, ti njohim, ti vlersojme dhe tu japim vendin e duhur se eshte ne te mire te prezantimit dinjitoz te popullit e vendit neper bote.

Astrit Kamberi: Jam nga Kurveleshi dhe kur je ne vend te huaj eshte e kuptueshme qe me shume te shtohet dashuria per vendin tend. Por te vjen keq qe i lindur dhe rritur ne ato ane shume gjera qe kemi pare e njohur nuk i kemi vlersuar apo njohur drejt per te ndricuar me tej ndergjegjen dhe rritur krenarine e merituar. Por kur lexon shkrime te tilla pa dyshim emocionet te shtohen me tej. Me duket sikur jo vetem po i vezhgoj nga ndonje lartesi e vendit tim keta udhtare misjonare dhe karvanet e tyre duke rrugetuar grykave te maleve, luginave e fushave te bukura te vendit tone por edhe po ndjek nga ky liber me mjaft vlera qe na sjell nje intelektual si Pirro Tase rrugen e driten qe ata shperndane me mirenjohje per vendin tone neper bote. Ne shqiptaret duhet ta njohim me mire historine dhe te krenohemi me ato virtyte qe kemi trasheguar dhe qe ka nevoje sot shoqeria jone.

Ka shume informacion ky liber, sikur nje moment te ndalesh ne nje pasazh te tille qe na sjell Pouqueville ne vitin 1806 kur flet per banoret e ketyre trevave gjate udhetimeve te tij neper Toskeri, dhe i shkonin per shtat kur i pa dhe u magjeps prej bukurise se tyre …grate e Myzeqese dhe rrafshit te Tomorrit jane thesare me vlere te verteta bukurie per kuroren e Dashurise. Me sy te medhenj, te kalter e te ndricuar me flake qiellore, me floke te geshtenje ne te verdhe apo geshtenje te erreta, hunde te holle, goje te embel dhe elegante-keto jane dhurata qe japin grate toske…ato me lekundjet e tyre trupore, elegante dhe te ndjeshme, me finesen e kembeve te tyre, cdokush mund ti mare per perendesha te lashtesise apo per nimfa me te cilat Profeti zbukuroi parajsen ku priste miqte e tij me te nderuar … te gjitha cfaqen si prototipe te Perendis te bukurise.

Libra te tilla na duhen me shume sot dhe mendoj se padyshim kesaj serie mund ti bashkengjiten edhe mjaft dekumenta e shkrime qe ndodhen neper libra dhe arkiva te vendeve te tjera. Pergezoj autorin per punen e kujdesshme qe ka bere dhe vazhdon te beje.

AVRAM MITRO XHUMARA: – Libra të tillë janë mjaft të mirëpritur nga lexuesi shqiptar. Shohim në këto vite që po botohen mjaft shkrime dhe libra për historinë tonë. Një pjesë e mirë e tyre janë krijime serioze që nuk të hiqen nga mendja për nga informacioni i ri dhe interesant që sjellin. Por dallohen, gjithashtu, edhe mjaft libra pa vlerë që mbushin raftet e librarive dhe nuk përtypen nga lexuesi sepse ato janë krijime të bëra me porosi dhe të paguara nga duar e para të pista që duan të ndryshojnë historinë nëpërmjet informacioneve aspak serioze e joshkencoreshte. Mund të jenë shkrues shqiptarë edhe aq më keq edhe të huaj që vendosin tituj reklamues për gjoja rishikimin e historisë së shkruar, himne për ngjarje e figura të errëta por dhe pa merita. Mjaft shkrime e kujtime të politikanëve të dështuar të kohës së mbretërise apo bashkëpunimit fashist, të shkruara nëpër shtëpitë dhe kafenetë e Europës, në arratinë dhe vetminë e madhe, ku me plot nostalgji e shumë vrer e mllef sajojnë pozicione atdhetare dhe mendime keshilltarësh të urtë por që nuk u kuptuan në ato kohëra.

Piro Tase na sjell një libër me mjaft vlera. Ai është një gjuhëtar dhe letrar shumë i mirë dhe na ka sjellë një material historik të qemtuar mjaft drejt dhe me shumë vlera.

Një mesazh për të gjithë ne, mendoj se është i shprehur në mënyrë të qartë dhe shumë kuptimplot nga miku anglez, akademiku Filip Winn i cili i komenton këto shkrime si:

“… një dritare të vogël e cila do të futë kaq shumë dritë… C’kënaqesi sikur dashamirës të Shqipërisë të gjenin kohë dhe të bënin përpjekje për të ndryshuar mendimin dhe gjykimin e tyre për këtë vend ashtu sikurse fatmirësisht po më ndodh edhe mua… “

Ky do të jetë edhe një urim për të gjithë ne shqiptarët por edhe dashamirësit tanë.
Nju Xhersi, dhjetor 2010

Nga Avram Mitro Xhumara
Per ta blere librin ne Amazone,
KLIKO: